با حضور دستیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مشهد؛ نفیس‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی رونمایی شد/ نمایش 30 نسخه خطی از آثار نظامی

با حضور دستیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مشهد؛ نفیس‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی رونمایی شد/ نمایش 30 نسخه خطی از آثار نظامی

همزمان با هفته بزرگداشت حکیم نظامی از قدیمی‌ترین و نفیس‌ترین نسخ خطی و چاپ سنگی آثار نظامی گنجوی در حرم مطهر رضوی با حضور رئیس ستاد بزرگداشت حکیم نظامی و جمعی از مسئولان و هنرمندان رونمایی شد.

به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در خراسان‌رضوی، آئین رونمایی از نفیس‌ترین نسخه خطی خمسه نظامی با حضور محمود شالویی، دستیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و مدیرکل حوزه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس ستاد بزرگداشت حکیم نظامی یکشنبه (15 اسفندماه) در محل کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی در مشهد برگزار شد.  

شالویی با بیان این‌که ادبیات فارسی ریشه در معنویت دارد به تلاش حکما و ادیبان زبان فارسی طی اعصار گذشته و حال برای آمیختن حکمت با زبان ادب اشاره کرد و گفت: حکیم نظامی گنجوی یکی از پاسداران زبان و ادب فارسی است و باید برنامه‌های متعدد و مستمری برای شناساندن هرچه بیشتر این حکیم بزرگ انجام شود.
 
وی نظامی گنجوی را به‌عنوان یک الگو و سند تمدن درخشان فرهنگی کشور معرفی کرد و افزود: این شاعر نامی ایرانی در تمامی آثار خود تلاش داشته است تا اندیشه‌های معنوی را برای جامعه به ارمغان آورد.

وی با اشاره به نیاز جامعه امروز در عرصه جهانی به معنویت، روی آوردن به آثار حکیمانی چون نظامی گنجوی، سعدی، مولوی، عطار و دیگر بزرگان ادب فارسی که از خاستگاه ایران برخاسته‌اند را راهی برای برون‌رفت از بحران معنویت در جوامع دانست.

 



شالویی ادامه داد: در کنار مقدسات دینی این ادیبان می‌توانند جریان‌ساز معنوی مثبتی باشند که انسان را از زمین به آسمان رهنمون باشند.
 
وی به نسخه‌های نفیس خطی موجود در کتابخانه رضوی در موضوعات مختلف علمی و دینی و ادبی اشاره کرد و گفت: با مشارکت دستگاه‌های فرهنگی مختلف و با استفاده از سرمایه عظیمی که در این مجموعه موجود است می‌توان زمینه یک جریان فرهنگی و هنری را برای معرفی حکیمان زبان و ادبیات فارسی در کشور ایجاد کنیم.
 
دستیار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، زمینه پژوهش در متون ادبی را در کتابخانه آستان قدس رضوی بسیار وسیع خواند و از سایر دستگاه‌های فرهنگی کشور برای امر پژوهش در متون و نسخ خطی معتبر و موثق موجود در این مجموعه دعوت به عمل آورد.
 
وی همچنین منابع موجود در کتابخانه آستان قدس رضوی را منابعی ارزشمند برای خلق آثار هنری موسیقی، هنری‌های تجسمی و نمایشی دانست.
 



حجت‌الاسلام سید‌جلال حسینی، رئیس سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی نیز در این مراسم، شاعران و حکیمان بزرگ زبان فارسی را اسناد تمدن ایران اسلامی خواند و بر صیانت از اصالت مفاخر اسلامی تاکید کرد.
 
وی همچنین، مجموعه نسخ خطی با موضوع زبان و ادبیات فارسی را با تعداد 8 هزار و 200 جلد در رتبه بعد از متون فقهی با 12 هزار جلد و نسخ ادعیه به 10 هزار جلد عنوان کرد و این عرصه را زمینه گستره برای فعالیت‌های پژوهشی برشمرد.
 
در ادامه این مراسم دو نسخه نفیس خمسه نظامی گنجوی موجود در مرکز نسخ خطی کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی رونمایی و معرفی شد.
 
نسخه خطی خمسه نظامی متعلق به اواخر قرن هشتم يا اوايل قرن نهم هجرى یکی از نسخه‌های معرفی شده در این مراسم بود که در 268 برگ 27 سطری کتابت شده و عناوين نسخه به خط ثلث، جداول به تحرير و زر با 6 سرلوح زيباى پُركار به زر و لاجورد بوده و دو صفحه آغازین این نسخه تمام تذهيب به کار رفته است.
 
همچنین دیگر نسخه خطی خمسه نظامی رونمایی شده در این مراسم، دارای چهار منظومه و فاقد «مخزن‌الاسرار» است که در 799 هجری به خط  نسخ آمیخته به تعلیق از سوی احمد‌بن محمّد ملقّب به نظام کتابت شده و دارای کتیبه مذهّب و مُنقش به لاجورد و طلا در ابتدای هر منظومه است.

در ادامه شرکت‌کنندگان دراین مراسم طی نمایشگاهی از 30 نسخه خطی آثار نظامی گنجوی موجود در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی بازدید به عمل آوردند.


دو نسخه نفیس «اسکندرنامه» کتابت شده به تاریخ 812 هجری با خط نستعلیق 17 سطری و دیگر نسخه  کتابت شده به سال 852 باخط نستعلیق ممتاز علاءالدين بن غياث‌الدين اصفهاني، «اقبال‌نامه» کتابت شده در قرن نهم هجری قمری، مخزن‌الاسرار به خط میرعماد حسنی قزوینی کتابت شده در سال 1022 هجری قمری، لیلی و مجنون و خسرو شیرین کتابت شده به سال 1008 هجری قمری از‌جمله آثار به نمایش درآمده در این نمایشگاه است.
 
در نمایشگاه بزرگداشت نظامی گنجوی همچنین نسخه‌های خطی نفیس متعددی از خمسه نظامی نیز به نمایش درآمده است که ازجمله آن می‌توان به نسخی کتابت شده در سال‌های  925 هجری قمری در بیجابور دکن، نسخه کتابت شده به سال 974 هجری قمری، نسخه کتابت شده در سال 980 هجری قمری با 21 مجلس تصویر از علی‌بیک نقاش اشاره کرد.
 
در این نمایشگاه نسخه‌ای از خمسه نظامی به خط نستعلیق 21 سطری کتابت شده در قرن نهم هجری قمری نیز به نمایش درآمده است که دارای پنج پیشانی و کتیبه منقش و مذهب شرفه‌دار بوده که 9 مجلس تصویر آن احتمالا اثر بهزاد نقاش معروف است.
 
در حال حاضر در مرکز نسخ خطی گنجینه رضوی 57 هزار نسخه خطی نگهداری می‌شود که از این تعداد 135 نسخه خطی آن از آثار نظامی گنجوی با عناوین خمسه، کلیات، هفت پیکر، لیلی و مجنون، خسرو و شیرین و مخزن‌الاسرار به شمار می‌رود.

ارسال نظر
  • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
  • - لطفا فارسی بنویسید.
  • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
  • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد