Loading...

بنیاد قلم فارابی

علاقمندان به عضویت در بنیاد قلم فارابی و فعالیت در حوزه فرهنگی،ادبی و اجتماعی می توانند از طریق ایمیلهای زیر درخواست خود را ارسال فرمایند.

info@farabips.com

ایمیل مدیر عامل:

smaeil.lotfi @ gmail.com

سبد خرید شما

سبد خرید شما خالی است

آمار

  • تعداد کالا: 74
  • بازدید امروز: 149
  • بازدید دیروز: 540
  • بازدید کل: 404877

لذت درک جهان داستانی یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان جهان /‏مصطفی حسین‌پور اصل

لذت درک جهان داستانی یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان جهان /‏مصطفی حسین‌پور اصل

تاملی کوتاه بر فضای داستانی آثار چخوف در آینه ترجمه سروژ استپانیان

موفقیت یا عدم موفقیت در خلق فضا از مهم‌ترین نکاتی است که در ارزیابی آثار هنرمندان و نویسندگان مدنظر قرار می‌گیرد. خلق اتمسفر باورپذیر به نحوی که مخاطب با آن احساس راحتی و نزدیکی کند (هرچند به ظاهر در موقعیتی غیر واقع یا فانتزی قرار داشته باشد) کاری است که هر خالق اثری از عهده آن بر نمی‌آید. بدیهی است چنین مهمی در بازآفرینی آثار به صورت ترجمه برای دیگر فرهنگ‌ها نیز به همان درجه از اهمیت بر خوردار است که در متن اصلی. در ترجمه آثار ادبی، علاوه بر درک درست متن و تسلط به زبان مبدا و مقصد، حفظ ویژگی‌های دیگر اثر چون لحن، سبک و انتقال روح نوشته هر چند دشوار اما ضروری به نظر می‌رسد؛ به ویژه اگر مترجم به برگردان آثار شناخته شده و کلاسیک نویسندگان مطرح همت می‌گمارد.
شناخت و انتقال این کلیت گذشته از این‌که مستلزم تسلط و درک ظرایف زبان مبدا است به معرفتی جامع از روحیه نویسنده، زمان و مکان زیست او و اندیشه‌های وی نیاز دارد در غیر این‌ صورت چه بسا مترجم درک درستی از خاستگاه فکری نویسنده، سبک او و احساسی که در صدد انتقال آن بوده برنیاید.
آثار آنتون چخوف نویسنده برجسته روس، بارها از سوی مترجمان مختلف ترجمه و منتشر شده است. هر چند برخی از این ترجمه‌ها از زبان پالوده و منقحی برخوردارند اما کمتر ترجمه‌ای را مانند برگردان سروژ استپانیان می‌توان یافت که حق مطلب را درباره این آثار ادا کرده باشد. شاید ترجمه استپانیان از نظر ویرایشی کم‌غلط‌ترین برگردان از نوشته‌های چخوف نباشد ولی به دلایلی که ذکر می‌شود احتمالا از بهترین آن‌هاست. نخست این‌که فضای داستان‌های چخوف و لحن او را یک‌دست در ترجمه تمام داستان‌ها حفظ کرده است؛ لحنی که شمه‌ای از طنز ظریف چخوف در آن نهفته و تقریبا در تمام داستان‌های او حتی آن‌ها که ظاهری تراژیک دارند جاری و ساری است. درک صحیح این طنز و بازساخت آن در زبان فارسی به نحوی که همچنان در لایه پنهان زبان باقی بماند علاوه بر دقت به قریحه‌ای همسان نویسنده نیازمند است. طنز در برخی نوشته‌های چخوف به‌قدری باریک‌اندیشانه و مستتر است که تنها لبخند تمسخر آمیز نویسنده را هنگام نوشتن درباره شخصیتی از داستان را در ذهن متبادر می‌کند نه چیزی بیش از آن. متاسفانه درک ناقص این روحیه در آثار چخوف موجب شده بسیاری از داستان‌ها در برگردان دیگر مترجمان حسی متفاوت با اصل به خود بگیرند به نحوی که گاه داستانی با ته‌مایه‌های چنین نگاه هجو‌آمیزی جنبه تراژیک یافته یا به اثری خشک و جدی تبدیل شده است. چنین انگاره‌ای نه تنها در ترجمه که در اقتباس‌های نمایشی از داستان‌ها و نمایشنامه‌های چخوف نیز به وفور دیده می‌شود.
دومین خصوصیت ترجمه استپانیان از آثار چخوف، روانی نثر آن است؛ این روانی متن که با نوعی خوش‌آهنگی کلمات و به‌کارگیری اصطلاحات روزمره توام شده بدون این‌که به افراط بگراید موجب می‌شود خواننده بدون توجه به مقوله ترجمه، از متن لذت ببرد؛ هرچند این روانی نثر همان‌طور که گفته شد با مشکلات ویراستاری اندکی همراه باشد؛ مثلاً به کرات از صفت تفضیلی «افزون» با پسوند «تر» استفاده شود.
جمیع این محسنات به همراه سخت‌کوشی مترجم برای تکمیل مجموعه‌ای کامل از داستان‌ها و نمایشنامه‌های چخوف باعث شده امروزه فارسی‌زبانان از لذت درک جهان داستانی یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان جهان بهره‌مند شوند؛ کاری در خور و شایسته که فارغ از سرگذشت و تمایلات فکری‌اش، نام استپانیان را برای همیشه در اذهان ما جاودان می‌کند.


نظرات
    ارسال نظر





    Powered by WebGozar

    پارسیان پال